Voor basisscholen

Didaktiek

Tips & tricks over de vakdidactiek van Engels in het basisonderwijs

Thema's

CLIL 1 – Wat is CLIL?

CLIL staat voor Content and Language Integrated Learning. Een thema of zaakvak (Content) wordt aangeboden in de vreemde taal (Language). Deze twee aspecten zijn zoveel mogelijk in balans. Naast Content en Language (Communication) spelen Cognition en Culture een rol.

CLIL 2 – De taal bij CLIL

Bij CLIL-lessen draait het niet alleen om de language of learning (kernwoorden, -structuren en chunks) en de language for learning (alledaagse taal), maar ook om taal die leerlingen leren door de nieuwe inhoud: de language through learning.

CLIL 3 – Het ondersteunen van de taalverwerving

Tijdens een CLIL-les krijgen de leerlingen constant nieuwe inhoud te verwerken, terwijl ze nog niet alle begrippen en structuren in het Engels kennen. Ze hebben daarom hard de steun nodig van jou en elkaar.

CLIL 4 – De inhoud bij CLIL

In een CLIL-les kun je allerlei onderwerpen en vaardigheden aan bod laten komen. Denk bij inhoud niet alleen aan feitenkennis, maar aan allerlei communicatieve vaardigheden en denkvaardigheden.

CLIL 5 – De opbouw van een CLIL-les

​In een CLIL-les zijn vier onderdelen (4 C’s) belangrijk: Content, Language / Communication, Cognition en Culture. Om deze allemaal aan bod te komen is het nodig om een blauwdruk van een lessenserie en een lesplan per les te maken.

Cooperatief leren 1 – Wat is coöperatief leren?

Coöperatieve werkvormen zijn beroemd geworden door het boek Cooperative Learning (1994) van S. Kagan. Tijdens de lessen Engels zijn coöperatieve werkvormen onmisbaar, omdat kinderen op een veilige manier veel kunnen oefenen. Ze leren van en met elkaar.

Cooperatief leren 5 – Coöperatief leren en spreken

Bij spreken vergroten coöperatieve structuren de zogenaamde Student Talking Time. Alle kinderen krijgen zo de kans om in de les te praten. Dit staat in sterk contrast met de gesprekken tussen de leerkracht en individuele leerlingen, waarbij er meestal veel Teacher Talking Time is.

Cooperatief leren 7 – Coöperatief leren en schrijven

Net zoals lezen is schrijven een ingewikkeld proces. Zeker bij Engels is het verstandig om spreken bewust in te zetten vóór, tijdens en na het schrijven zodat kinderen van elkaar kunnen leren. Ook helpt het spelen van spelletjes om wat spanning weg te nemen. Tijd voor coöperatieve werkvormen dus!

Cooperatief leren 8 – Coöperatief leren en feedback

Bij coöperatief leren gaat het om de lesstof – wat er geleerd wordt – en samenwerken – hoe er geleerd wordt. Omdat je graag veiligheid wilt bieden en positief gedrag wilt versterken is het geven van gerichte, positieve feedback bij coöperatieve werkvormen belangrijk.

Lezen & voorlezen 1 – Technisch lezen

De spelling in het Engels is veel gevarieerder dan in het Nederlands en het beeld vaker afwijkend van de klank. In dit artikel lees je hoe je kinderen kunt helpen met lezen in het Engels.

Lezen & voorlezen 3 – Help kinderen zelf lezen

Engels leren lezen vinden veel kinderen ingewikkeld door de specifieke spellingsproblematiek van het Engels. Bied de kinderen tijdens het lezen zo veel mogelijk hulp en geef hen regelmatig de kans om veilig te oefenen

Lezen & voorlezen 4 – Begrijpend lezen

Bij scholen die meer ervaring hebben met Engels is het verstandig om begrijpend lezen een vast onderdeel te maken van de Engelse les of bij een CLIL-project. Dat kan als de leerlingen het technische lezen onder de knie hebben.

Lezen & voorlezen 5 – Boeken om te lezen en voorlezen

Welke boeken kun je het beste voorlezen aan je leerlingen? Welke boeken kunnen je kinderen al zelf lezen? Om tot de beste keuze te komen, is het belangrijk dat je goed nadenkt over wat jij belangrijk vindt, waar je bij aan wilt sluiten en wat het niveau van het Engels is van je leerlingen.

Lezen & voorlezen 7 – Voorlezen met expressie

Als je met expressie en enthousiasme voorleest, kun je een boek begrijpelijker en aantrekkelijker maken voor een kind. Wie wil dat nu niet? Bovendien dien je als rolmodel hoe de kinderen zelf stil lezen (in hun hoofd) en hoe ze hardop voorlezen. All it takes is preparation and practice.

Lezen & voorlezen 8 – Help kinderen boeken begrijpen

Het is belangrijk bij het voorlezen veel aandacht aan het talige aspect van het boek te besteden. Als de taal te moeilijk is en een kind het boek niet begrijpt, zal het niet zoveel plezier beleven aan het boek. In dit artikel lees je hoe je kinderen kunt helpen om boeken te begrijpen.

Luisteren 2 – Klanken onderscheiden

Als je luistert naar een onbekende taal, hoor je vaak een brei aan klanken. Sommige klanken kunnen net anders klinken dan in je eigen taal, of zelfs onbekend zijn. In dit artikel lees je meer over het onderscheiden van klanken.

Luisteren 3 – Luisteren om woorden te leren

Soms verwacht je als leerkracht dat kinderen woorden verstaan terwijl dat niet zo is. Die verwachting wordt vaak gevoed omdat jij veel meer weet dan je kinderen. Het is echter van vitaal belang om telkens eerst betekenis te geven aan de (nieuwe) woorden die kinderen horen.

Luisteren 4 – Luisteren naar instructies: Classroom English

De manier waarop kinderen een vreemde taal verwerven is in principe hetzelfde als het proces van de moedertaalverwerving. Een kind luistert eerst in de ‘stille periode’ naar onbekende taalklanken, intonatie, zinsmelodie en daarna legt het verbanden tussen klanken en begrippen.

Luisteren 6 – Luisteren en begrijpen: spelletjes doen

Als woorden betekenis krijgen door hun context beklijven ze beter. In veel methodes staan luisteropdrachten met verschillende soorten vragen, maar je kunt het begrip soms ook oefenen met een spel. Een flinke portie lol motiveert leerlingen om te blijven luisteren.

Luisteren 7 – Luisteren en begrijpen: iets maken

Als kinderen luisteren en meteen iets maken, kun je kijken of ze je begrepen hebben. Het vereist wel een vrij grote woordenschat en motorische vaardigheid (fijne motoriek) van de kinderen, en een grote woordenschat van jou.

Luisteren 8 – Luisteren en begrijpen: langere teksten

Luistervaardigheid is een ingewikkeld proces. Zorg er dus voor dat kinderen voor ze gaan luisteren voorbereid zijn, zowel wat betreft taal als inhoud. Het doen van voorspellingen voor het luisteren kan helpen het begrip en de aandacht tijdens het luisteren te vergroten.

One Minute Test voor technische leesvaardigheid

Met de One Minute Test (OMT) kun je kijken hoe het gesteld is met de technische leesvaardigheid van je leerlingen. Deze toets is door Ans van Berkel ontwikkeld in samenwerking met EarlyBird.

Schrijven 1 – Het schrijven voorbereiden

In dit artikel lees je meer over de stappen die leerlingen moeten doorlopen om woorden in een vreemde taal te schrijven, de verschillen tussen het leren schrijven in het Nederlands en het Engels en hoe je het schrijven kunt voorbereiden.

Schrijven 2 – Woorden leren schrijven

Leerlingen moeten eerst een goed woordbeeld hebben van een woord voordat ze het kunnen schrijven. In dit artikel lees je hoe leerlingen Engelse woorden leren schrijven en hoe je hen daarbij kunt helpen.

Schrijven 4 – Zinnen leren schrijven

Het is een grote stap van het schrijven van losse woorden naar het schrijven van zinnen. Kinderen moeten opeens op veel meer zaken gaan letten. Help de kinderen daarbij. Het is fijn als kinderen het idee krijgen dat ze aan een groter geheel werken.

Schrijven 5 – Teksten leren schrijven

In Engelstalige landen wordt er vaak anders tegen het schrijven van teksten aangekeken dan in Nederland. Over het algemeen moeten leerlingen in die landen meer hele zinnen en teksten schrijven bij het beantwoorden van vragen en bij het verwerken van informatie.

Spellingtoets Engels voor de groepen 7 en 8 van vvto-scholen

Als vervolg op de One Minute Test (OMT) voor technisch lezen is een spellingtoets ontwikkeld. Het doel van de spellingtoets is risicospellers in de groepen 7 en 8 van vvtoE-scholen op te sporen. De spellingtoets is ontwikkeld door Ans van Berkel in samenwerking met EarlyBird.

Spreken 1 – Help leerlingen spreken

Het is jouw taak als leerkracht om kinderen voldoende kansen te geven om te spreken. In dit artikel vind je tips & tricks voor hoe je dat kunt doen.

Spreken 2 – Stille leerlingen

Sommige kinderen zeggen een tijd niets, zeker als ze jong zijn of net begonnen zijn met Engels. Dit heet de silent period. In dit artikel lees je hoe je hiermee om kunt gaan.

Spreken 3 – Meer praten met handpoppen

Een (hand)pop kan de spreekdrempel voor jonge kinderen verlagen. Als de pop ‘alleen maar Engels praat’ ontstaat er meteen de noodzaak om Engels te spreken. Jouw rol is de vertaler zijn tussen de pop en de kinderen.

Spreken 4 – Toneelspelen in de Engelse les

Veel kinderen vinden het heerlijk om in de huid van iemand anders te kruipen. Wie wil er nu niet even een profvoetballer of de baas zijn? Ook als kinderen gewonere rollen krijgen, zoals in de poppenhoek of als klant in een winkel, kunnen ze minder spreekangst hebben.

Spreken 5 – Presentaties geven

In de klas zal het spreken van leerlingen vaak in de vorm van een lied of dialoog zijn. Het is echter bij vaardige kinderen ook goed om presentaties te laten geven. Begin klein en bouw de presentaties langzaam uit.

Spreken 6 – Uitspraak en intonatie oefenen

Muziek en ritme helpen kinderen om woorden en structuren beter te onthouden. Maar wist je dat je woorden en zinnen dan ook beter uitspreekt? Met name de lengte van klinkers en de intonatie in de zin worden Engelser. Gebruik dus vaak liedjes en rijmpjes in de les.