Portal home  /  Didactiek  /  CLIL  /  De taal bij CLIL

De taal bij CLIL

Tips & tricks voor Content and Language Integrated Learning
Introductie

Zowel bij de reguliere Engelse les als bij de CLIL-lessen draait het om kernwoorden, kernstructuren en brokjes taal (chunks). Dit heet the language of learning.

Naast de kernwoorden hebben kinderen taal nodig voor de les zelf. Daarbij gaat het om het alledaagse taalgebruik (bijvoorbeeld als iemand niest, jarig is, een grapje vertelt, enzovoort) en het begrijpen van instructietaal (jouw classroom English en de taal bij de opdrachten) en het uitvoeren van opdrachten (bijvoorbeeld elkaar groeten en bedanken tijdens een coöperatieve spreekopdracht; vragen hoe je een woord moet spellen). Dit heet the language for learning.

Bij CLIL-lessen komt daar nog taal bij die leerlingen leren door de nieuwe inhoud (content), de language through learning. Omdat de inhoud over het algemeen belangrijker is bij CLIL-lessen dan bij reguliere Engelse lessen volgt hieruit logischerwijs dat de kinderen meer taal leren die met de inhoud van de les te maken heeft. Als leerlingen bij de taak bijvoorbeeld een schild van een ridder moeten beschrijven, zullen ze veel kernwoorden over ridders en schilden weten en ook weten hoe ze iets moeten beschrijven.

Hoe doe je dat?

Hoe kunnen leerlingen zich de taal eigen maken?

​Het is belangrijk om leerlingen de taal eigen te laten maken. Een word wall en een woordenschrift kunnen daarbij helpen. Meer over de word wall vind je bij Het ondersteunen van de taalverwerving. Een woordenschrift is voor de woorden die de individuele leerling wil leren.

1. Laat leerlingen kiezen welke woorden en structuren er in hun woordenschrift komen.

2. Laat hen nieuwe Engelse woorden opschrijven en daarbij de betekenis duidelijk maken door een tekening, een vertaling (naar het Nederlands of een andere moedertaal), een synoniem, enzovoort. Laat bovenbouwleerlingen ook nieuwe Engelse structuren opschrijven die ze willen leren.

3. Laat leerlingen voorbeeldzinnen schrijven. Dit is een enorme stimulans om het woord of de structuur beter te laten beklijven.

4. Geef de leerlingen tijd om regelmatig de woorden en structuren in hun woordenschrift te leren. Net zoals voor alle woorden geldt ook voor deze woorden dat de leerling het meerdere keren in een betekenisvolle context herkend en gebruikt moet hebben om het te kunnen onthouden.

Tips

Online zijn er allerlei plaatjes te vinden die jou en de leerlingen kunnen helpen bij het visueel organiseren van de woorden. Zoek maar eens op word web en ga dan naar afbeeldingen. Ook zijn er allerlei websites die je helpen bij het maken ervan, zoals wordclouds.com en
jasondavies.com/wordcloud/.

Filmpje

Het onderstaande filmpje laat zien hoe hands-on activities de leerlingen leert om de taal te leren herkennen en gebruiken (begin eventueel op 0:40). Aan het einde van de les zie je zelfs hoe deze jonge kinderen elkaar controleren op het herkennen van de woorden!​